Ana sayfa › Sıkça sorulan sorular
Sıkça sorulan sorular
"Free Cyprus" yazısını görenlerin en çok sorduğu sorulara kaynaklı, kısa yanıtlar.
"Free Cyprus" ne demek?
1974 işgaliyle başlayan Kıbrıs'ın bölünmüşlüğüne ve kuzeydeki Türk askeri varlığına son verilmesi çağrısıdır. Tüm Kıbrıslıların diğer AB vatandaşlarıyla aynı haklara sahip olduğu, yeniden birleşmiş bir ada demektir.[38]
1974'te Kıbrıs'ta ne oldu?
15 Temmuz 1974'te Yunan askeri cuntası bir darbeyle Kıbrıs Cumhurbaşkanı'nı devirdi. 20 Temmuz'da Türkiye adaya çıkarma yaptı. Darbe birkaç gün içinde çöktü, ancak Ağustos'ta Türkiye ikinci bir harekât başlattı ve adanın %36,2'sini kontrol altına aldı. Kıbrıs o zamandan beri bölünmüş durumda.[4][1]
Kuzey Kıbrıs işgal altında mı?
Evet; BM, AB ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne göre. Bu kurumlar kuzeyi, Türk kontrolü altındaki Kıbrıs Cumhuriyeti toprağı olarak kabul eder. "Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti"ni yalnızca Türkiye tanır.[8][19][16]
Türkiye neden buna "barış harekâtı" diyor?
Türkiye, Yunan cuntasının darbesinden sonra Kıbrıslı Türkleri korumak için 1960 Garanti Antlaşması'na dayanarak müdahale ettiğini söylüyor. Temmuz 1974'te Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi, Türkiye'nin müdahale hakkını kullandığını kabul etti. Ancak darbe sona erdikten sonra Ağustos'ta başlatılan ikinci harekâtın ardından uluslararası görüş değişti; 16 Ağustos'ta BM Güvenlik Konseyi, Kıbrıs Cumhuriyeti'ne karşı girişilen askeri eylemleri resmen onaylamadı. Elli yılı aşkın süre sonra Antlaşma, süregelen askeri varlığı ve bölünmüşlüğü haklı çıkaramaz.[33][7][32]
İşgalden önce bir darbe oldu mu?
Evet. 15 Temmuz 1974'te Yunanistan'ı yöneten askeri cunta, Kıbrıslı Rum aşırılıkçılarla birlikte Kıbrıs'ı Yunanistan'a bağlamak için Cumhurbaşkanı Makarios'u devirdi. Bu, Kıbrıs'a karşı işlenmiş ağır bir suçtu. Darbe 23–24 Temmuz'da çöktü. 1974'ün dürüst her anlatımı hem darbeyi hem işgali içermelidir.[4]
Kuzey Kıbrıs AB'nin parçası mı?
Hukuken evet. Adanın tamamı 2004'te AB'ye katıldı. AB hukuku kuzeyde yalnızca Kıbrıs hükümeti orada kontrol uygulayamadığı için askıya alındı. Çözümden sonra adanın tamamında uygulanacak.[19][20]
Maraş (Varosha) nedir?
Maraş, bir zamanlar önemli bir turizm merkezi olan Mağusa'nın modern semtidir. Sakinleri 1974'te kaçtı ve Türk ordusu bölgeyi tel örgüyle çevirdi. BM Güvenlik Konseyi, bölgenin BM yönetimi altında yasal sakinlerine iade edilmesini istiyor. 2020'den beri bölgenin bazı kısımları açıldı; Güvenlik Konseyi bunu kınadı.[9][12]
Hâlâ kaç kişi kayıp?
İki toplumlu Kayıp Şahıslar Komitesi'nin resmî listesinde 2.002 isim var: 1963–64 ve 1974'ten bu yana kayıp 1.510 Kıbrıslı Rum ve 492 Kıbrıslı Türk. Yaklaşık 1.080 kişinin kimliği belirlendi. Her iki toplumdan aileler hâlâ bekliyor.[21][22]
Annan Planı neydi ve neden reddedildi?
Kıbrıs'ı bir federasyon olarak yeniden birleştirmeyi amaçlayan bir BM planıydı. Nisan 2004'te Kıbrıslı Türklerin %64,9'u evet, Kıbrıslı Rumların %75,8'i hayır dedi. Pek çok Kıbrıslı Rum güvenlik düzenlemelerine, Türk askerlerinin varlığının sürmesine ve mültecilerin dönüşüne getirilen sınırlara itiraz etti. Plan hakkındaki görüşler hâlâ bölünmüş.[25][26]
Kıbrıslı Rumlar kuzeydeki evlerine dönebilir mi?
2003'te açılan geçiş noktalarından evlerini ziyaret edebiliyorlar, ancak evlerini ve topraklarını geri alamıyorlar. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, mülklerine erişimlerinin engellenmesinin haklarını ihlal ettiğine hükmetti.[15][16]
Kuzey Kıbrıs'ı ziyaret edebilir miyim?
Geçiş noktaları açık ve AB vatandaşları genellikle pasaport ya da kimlik kartıyla geçebilir. Kuzeydeki pek çok mülkün yerinden edilmiş Kıbrıslı Rumlara ait olduğunu bilmekte fayda var. Bu mülkleri satın almak ya da kiralamak sizi AB mahkemeleri dahil hukuki anlaşmazlıklara sokabilir.[20]
Yardım etmek için ne yapabilirim?
Gerçekleri paylaşın, Avrupa Parlamentosu üyenize yazın ve ücretsiz afiş ve görsellerimizi yasal yollarla kullanın. Harekete geç →